ลอยกระทงประเพณีไทยที่สืบต่อกันมาช้านาน

Loi Krathongnew

ลอยกระทงเป็นประเพณีที่สืบทอดในวัฒธรรมไทยมากว่าหลายร้อยปี จะจัดขึ้นในทุกวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 จุดประสงค์ของการลอยกระทงคือการ “ขอขมาต่อพระแม่คงคา” ตามความเชื่อของคนปัจจุบัน แต่จริงๆแล้วมันมีความเป็นที่มากกว่านั้นเยอะ ต้องย้อนกลับไปถึงสมัยพ่อขุนรามคำแหง ซึ่งในสมัยนั้นไม่ได้เรียกพิธีลอยกระทง แต่เรียกกันว่า “พิธีจองเปรียญ” เป็นพิธีสำคัญที่จะทำกันทุกเดือน 12 ของปี และทางเหนืออย่าง เชียงใหม่ หรือ สุโขทัย ก็ยังคงทำมาตลอดคือการลอยโคมยี่เป็ง

การทำกระทงถือเป็นความสนุกที่สุด แต่ละคนก็จะแข่งขันกันทำกระทงให้ออกมาสวยที่สุด และนำมาแข่งกันว่าใครจะสวนกว่า บางจังหวัดถึงกับขนาดประกวดกันเลยด้วย โดยเฉพาะ “นางนพมาศ” ซึ่งจะจัดการประกวดในวันลอยกระทง สืบทอดมาจากสมัยสุโขทัย เพื่อแสดงให้เห็นถึงความงามและสมบูรณ์แบบของสุโขทัยสมัยก่อน การชนะประกวดตัดสินโดยกรรมการที่คิดว่าหญิงคนไหนที่เข้าร่วมงดงามที่สุด

วัสดุที่นำมาใช้ทำกระทงส่วนใหญ่เป็นใบตองและต้นกล้วย บางคนใช้โฟมเป็นฐานก็มี ในการพับใบตองส่วนใหญ่จะใช้ลูกแม็กเย็บให้ติดกันก่อนจะนำไปประดับรอบๆฐานที่เตรียมเอาไว้ เมื่อเสร็จแล้วจึงนำดอกไม้อื่นๆตกแต่งเพิ่มเติมให้มีความสวยงามในแบบฉบับตนเอง ท้ายที่สุดคือการนำเทียนและธูปมาปักลงไปตรงกลาง สำหรับบางบ้านจะมีความเชื่อโบราณซึ่งมักจะตัดเล็บ หรือผมใส่ลงไปด้วย ถือว่าเป็นการตัดเคราะห์กรรมให้ลอยออกไปตามกระทง

ผลกระทบการลอยกระทงในปัจจุบัน

หลังจากที่ทุกคนได้อิฐฐานแล้วลอยกระทงเพื่อขอขมาพระแม่คงคา สิ่งที่เหลืออยู่หลังคุณเดินกลับไปคือระบบนิเวศที่กำลังได้รับผลกระทบจากกระทงที่เกลือนแม่น้ำ กลายเป็นขยะเน่าเสีย ทำให้ปลาตาย มันเป็นสิ่งที่ตรงกันข้ามกับที่เราต้องใจทำเพราะเรามาขอขมาเจ้าแม่แต่กลับทำให้เกิดขยะเพิ่มขึนเสียเอง ถึงแม้ว่าจะเป็นประเพณีที่สำคัญของไทย เป็นที่นิยมของคนไทยทั้งประเทศ แต่เราก็อดคิดกันไม่ได้ว่าจะแก้ไขปัญหายังไง

ให้หยุดลอยก็คงจะเป็นเรื่องยาก ปัจจุบันเลยมีคนคิดวิธีอื่นๆที่จะช่วยกันรักษามลพิษในแม่น้ำลำคลองด้วยกระทงน้ำแข็ง กระทงขนมปัง แต่ก็ยังคงไม่ใช่คำตอบที่ดีสุด อย่างกระทงขนมปังในบางพื้นที่เยอะเกินจนปลากินไม่หมด ผลสุดท้ายคือเน่าเสียเกิดมลพิษเหมือนเดิม สิ่งที่น่าสนใจสุดคือการลอยกระทงบนอินเตอร์เน็ต ถือว่าเราจะจับต้องไม่ได้แต่ได้อฐิฐานเช่นเดียวกัน แถมไม่เพิ่มขยะในแม่น้ำอีกต่างหาก

One thought on “ลอยกระทงประเพณีไทยที่สืบต่อกันมาช้านาน

  1. อยากให้ประเพณีนี้อยู่กับไทยไปนานๆ และอยากให้คำนึงถึงผลกระทบของการลอยกระทงด้วย บาคาร่า ซึ่งในปัจจุบันเราได้เปลี่ยนจากการใช้ต้นกล้วย เป็นการนำน้ำแข็งมาลอยแทน เพื่อให้กระทงสามารถย่อยสลายได้ง่ายมากยิ่งขึ้น ผมว่าเป็นความคิดที่ดีและน่าส่งเสริมมากๆ ครับ

Comments are closed.